رمز عبور اولین و مهم ترین راه محافظت از حساب‌های کاربری، اطلاعات شخصی و دارایی‌های دیجیتال در فضای اینترنت است. با وجود افزایش آگاهی درباره امنیت سایبری، هنوز هم بسیاری از کاربران از رمزهای عبور ساده و قابل پیش‌بینی استفاده می‌کنند؛ رمزهایی که هکرها می‌توانند در مدت کوتاهی آن‌ها را حدس بزنند.
استفاده از پسوردهایی مانند ۱۲۳۴۵۶، password یا qwerty شاید به خاطر سپردن اطلاعات را آسان کند، اما امنیت حساب‌های کاربری را به شدت کاهش می‌دهد. بررسی آمارهای منتشرشده در سال ۲۰۲۶ نیز نشان می‌دهد که رمزهای عددی ساده همچنان در میان رایج ترین پسوردهای افشاشده در جهان قرار دارند.
در این مقاله، با محبوب ترین رمزهای عبور ناامن، دلایل آسیب‌پذیری آن‌ها و روش‌های ساخت یک پسورد قوی آشنا می‌شویم.
این محققان که یک پایگاه داده متشکل از ۵۰۰ میلیون کلمه عبور در اختیار دارند، از اطلاعات مربوط به پایگاه های داده هک شده نیز برای افزایش دقت بررسی خود استفاده کرده اند.
محبوب ترین رمزهای عبور ناامن در سال ۲۰۲۶
بر اساس گزارش سال ۲۰۲۶ وب‌سایت Cybernews، میلیون‌ها کاربر اینترنت همچنان از رمزهای عبوری استفاده می‌کنند که به راحتی قابل حدس زدن هستند. این گزارش با بررسی بیش از ۱۵ میلیارد رمز عبور موجود در مجموعه داده‌های افشاشده تهیه شده است.
فهرست ۱۰ رمز عبور رایج در این بررسی به شرح زیر است:
| رتبه | رمز عبور |
| ۱ | ۱۲۳۴۵۶ |
| ۲ | ۱۲۳۴۵۶۷۸۹ |
| ۳ | qwerty |
| ۴ | password |
| ۵ | ۱۲۳۴۵ |
| ۶ | qwerty123 |
| ۷ | ۱q2w3e |
| ۸ | ۱۲۳۴۵۶۷۸ |
| ۹ | ۱۱۱۱۱۱ |
| ۱۰ | ۱۲۳۴۵۶۷۸۹۰ |
نکته مهم این است که این فهرست بر اساس داده‌های بررسی‌شده توسط Cybernews تهیه شده و لزوماً رتبه‌بندی تمام رمزهای عبور کاربران اینترنت نیست. همچنین این رمزها را نباید برای حساب‌های شخصی خود انتخاب کنید.
چرا استفاده از رمزهای عبور ساده خطرناک است؟
رمزهای عبور ساده به دلیل الگوهای قابل پیش‌بینی، هدف آسانی برای حملات سایبری هستند. هکرها برای دسترسی به حساب‌های کاربری از روش‌های مختلفی استفاده می‌کنند که برخی از مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:
حمله Brute Force یا حدس زدن رمز عبور
در حملات Brute Force، مهاجم با استفاده از ابزارهای خودکار، ترکیب‌های مختلفی از حروف، اعداد و نمادها را امتحان می‌کند تا رمز عبور صحیح را پیدا کند.
هرچه رمز عبور کوتاه‌تر و ساده‌تر باشد، احتمال کشف آن بیشتر خواهد بود. البته محدودیت تعداد تلاش‌های ناموفق در سایت‌ها و سرویس‌ها می‌تواند جلوی بسیاری از این حملات را بگیرد.
حمله Dictionary Attack یا حمله فرهنگ لغت
در این روش، هکرها از فهرستی از کلمات رایج، نام‌ها، عبارت‌های متداول و پسوردهای پرکاربرد استفاده می‌کنند تا رمز عبور کاربران را حدس بزنند.
برای مثال، انتخاب نام شخصی، تاریخ تولد یا کلماتی مانند password و welcome می‌تواند امنیت حساب کاربری را کاهش دهد.
حمله Credential Stuffing
در این نوع حمله، مهاجمان از اطلاعات ورود افشاشده در یک وب‌سایت برای امتحان کردن همان نام کاربری و رمز عبور در سرویس‌های دیگر استفاده می‌کنند.
به همین دلیل، اگر برای چند حساب کاربری از یک رمز عبور مشترک استفاده کنید، افشای اطلاعات یک حساب می‌تواند امنیت سایر حساب‌های شما را نیز به خطر بیندازد.
ویژگی‌های یک رمز عبور قوی چیست؟
برای انتخاب یک رمز عبور ایمن، نباید فقط به پیچیده بودن ظاهری آن توجه کرد. طول رمز عبور، غیرقابل پیش‌بینی بودن و منحصربه‌فرد بودن آن اهمیت زیادی دارند.
مهم‌ترین ویژگی‌های یک پسورد قوی عبارت‌اند از:
۱. طول مناسب رمز عبور
هرچه رمز عبور طولانی‌تر و غیرقابل پیش‌بینی‌تر باشد، حدس زدن آن دشوارتر خواهد بود.
طبق استاندارد جدید NIST با عنوان SP 800-63B-4 که در سال ۲۰۲۵ منتشر شده، حداقل طول رمز عبور برای احراز هویت تک‌عاملی ۱۵ کاراکتر در نظر گرفته شده است. در احراز هویت چندعاملی، حداقل ۸ کاراکتر مجاز است.
۲. استفاده از عبارت‌های عبور طولانی
یکی از روش‌های مناسب برای ساخت رمز عبور، استفاده از چند کلمه مستقل و غیرمرتبط است. ترکیب چند کلمه تصادفی می‌تواند پسوردی طولانی و در عین حال قابل حفظ کردن ایجاد کند.
البته استفاده از جمله‌های معروف، ضرب‌المثل‌ها یا عبارت‌هایی که به‌راحتی قابل حدس هستند، توصیه نمی‌شود.
۳. پرهیز از اطلاعات شخصی
استفاده از اطلاعاتی مانند موارد زیر برای ساخت رمز عبور مناسب نیست:
- نام و نام خانوادگی
- تاریخ تولد
- شماره تلفن
- نام اعضای خانواده
- نام حیوان خانگی
- نام محل کار یا شهر محل سکونت
این اطلاعات ممکن است در شبکه‌های اجتماعی یا منابع عمومی قابل دسترسی باشند و مهاجمان از آن‌ها برای حدس زدن پسورد استفاده کنند.
۴. استفاده از رمزهای عبور منحصربه فرد
برای هر حساب کاربری باید یک رمز عبور جداگانه انتخاب کنید. استفاده از یک پسورد مشترک برای ایمیل، شبکه‌های اجتماعی، حساب بانکی و سایر سرویس‌ها ریسک امنیتی بالایی دارد.
چگونه یک رمز عبور ایمن بسازیم؟
برای ساخت یک پسورد قوی نیازی به روش‌های پیچیده ندارید. با رعایت چند نکته ساده می‌توانید امنیت حساب‌های کاربری خود را افزایش دهید.
۱. از یک رمز عبور طولانی و تصادفی استفاده کنید.
۲. از پسوردهای رایج و قابل پیش‌بینی دوری کنید.
۳. برای هر وب‌سایت و حساب کاربری رمز جداگانه بسازید.
۴. از اطلاعات شخصی در ساخت رمز عبور استفاده نکنید.
۵. رمزهای عبور خود را در محل‌های ناامن مانند فایل متنی بدون محافظت یا پیام‌رسان‌ها ذخیره نکنید.
۶. از یک نرم‌افزار معتبر مدیریت رمز عبور برای ایجاد و نگهداری پسوردها استفاده کنید.
۷. تأیید هویت دومرحله‌ای را برای حساب‌های مهم فعال کنید.
نرم‌افزار مدیریت رمز عبور چیست و چه کاربردی دارد؟
Password Manager یا نرم‌افزار مدیریت رمز عبور، ابزاری برای تولید، ذخیره و مدیریت پسوردهای مختلف است.
با استفاده از این نرم‌افزارها می‌توانید برای هر حساب کاربری یک رمز عبور طولانی و تصادفی ایجاد کنید، بدون اینکه مجبور باشید تمام آن‌ها را به خاطر بسپارید.
برخی از قابلیت‌های مهم نرم‌افزارهای مدیریت رمز عبور عبارت‌اند از:
- تولید خودکار رمزهای عبور قوی
- ذخیره امن اطلاعات ورود
- تکمیل خودکار فرم‌های ورود به وب‌سایت‌ها
- شناسایی رمزهای عبور تکراری یا ضعیف
- همگام‌سازی اطلاعات در دستگاه‌های مختلف
از نمونه‌های شناخته‌شده این ابزارها می‌توان به Bitwarden، ۱Password و KeePass اشاره کرد.
تأیید هویت دومرحله‌ای چه نقشی در امنیت رمز عبور دارد؟
احراز هویت دومرحله‌ای یا Two-Factor Authentication یکی از روش‌های مؤثر برای افزایش امنیت حساب‌های کاربری است.
در این روش، علاوه بر رمز عبور، یک مرحله تأیید دیگر نیز برای ورود به حساب لازم است. این مرحله می‌تواند شامل کد یک‌بارمصرف، تأیید از طریق اپلیکیشن احراز هویت یا کلید امنیتی باشد.
برای مثال، حتی اگر فردی رمز عبور ایمیل شما را به دست آورد، در صورت فعال بودن تأیید هویت دومرحله‌ای، ممکن است نتواند بدون عامل تأیید دوم وارد حساب شود.
بهتر است برای حساب‌های مهم مانند ایمیل اصلی، شبکه‌های اجتماعی و سرویس‌های مالی، این قابلیت را فعال کنید. در صورت امکان، استفاده از کلید امنیتی یا روش‌های مقاوم در برابر فیشینگ انتخاب مناسب تری است.
هر چند وقت یک بار باید رمز عبور را تغییر دهیم؟
برخلاف تصور بسیاری از کاربران، تغییر رمز عبور در بازه‌های زمانی ثابت و بدون دلیل مشخص، الزاماً باعث افزایش امنیت نمی‌شود.
طبق دستورالعمل جدید NIST، کاربران نباید مجبور به تغییر دوره‌ای رمز عبور شوند؛ اما اگر شواهدی از افشای اطلاعات یا دسترسی غیرمجاز وجود داشته باشد، باید رمز عبور بلافاصله تغییر کند.
در چنین شرایطی بهتر است رمز عبور حساب‌های دیگری را که از همان پسورد استفاده می‌کرده‌اند نیز تغییر دهید.
همچنین اگر متوجه ورود ناشناس به حساب خود شدید، نشست‌های فعال را بررسی و از دستگاه‌های ناشناس خارج شوید.
چگونه بفهمیم رمز عبور ما لو رفته است؟
گاهی ممکن است اطلاعات ورود کاربران در جریان حملات سایبری و نشت اطلاعات یک وب‌سایت افشا شود. در چنین شرایطی، حتی اگر رمز عبور شما پیچیده باشد، احتمال سوءاستفاده از آن وجود دارد.
برای بررسی اینکه اطلاعات حساب کاربری شما در نشت‌های اطلاعاتی شناخته‌شده وجود داشته است یا خیر، می‌توانید از سرویس Have I Been Pwned استفاده کنید.
این سرویس امکان بررسی آدرس ایمیل در پایگاه داده نشت‌های اطلاعاتی را فراهم می‌کند.
اگر ایمیل شما در یکی از نشت‌های اطلاعاتی شناسایی شد، به معنای هک شدن قطعی حساب فعلی شما نیست؛ اما باید رمز عبور مربوط به سرویس آسیب‌دیده را تغییر دهید و در صورت استفاده از همان پسورد در سایت‌های دیگر، آن‌ها را نیز ایمن کنید.
توجه داشته باشید که رمز عبور واقعی خود را در وب‌سایت‌های ناشناس یا ابزارهای بررسی امنیتی نامعتبر وارد نکنید.
سوالات متداول درباره رمزهای عبور ناامن
رایج ترین رمز عبور جهان در سال ۲۰۲۶ چیست؟
بر اساس گزارش سال ۲۰۲۶ Cybernews، رمز عبور ۱۲۳۴۵۶ در رتبه نخست فهرست رمزهای عبور رایج قرار دارد. این رمز به دلیل کوتاهی و الگوی عددی ساده، امنیت بسیار پایینی دارد.
کدام رمزهای عبور بیشتر در معرض هک شدن هستند؟
رمزهای عبوری مانند ۱۲۳۴۵۶، ۱۲۳۴۵۶۷۸۹، password، qwerty و ۱۱۱۱۱۱ به دلیل استفاده گسترده و قابل پیش‌بینی بودن، در معرض حدس زده شدن قرار دارند.
یک رمز عبور قوی باید چند کاراکتر داشته باشد؟
بر اساس استاندارد NIST، رمز عبور مورد استفاده به‌عنوان تنها عامل احراز هویت باید حداقل ۱۵ کاراکتر داشته باشد. استفاده از رمزهای طولانی‌تر و تصادفی نیز توصیه می‌شود.
آیا استفاده از یک رمز عبور برای چند سایت خطرناک است؟
بله. اگر اطلاعات یکی از سایت‌ها افشا شود، مهاجمان ممکن است همان نام کاربری و رمز عبور را در سرویس‌های دیگر نیز امتحان کنند. به همین دلیل، برای هر حساب کاربری باید پسورد جداگانه‌ای داشته باشید.
آیا ترکیب اعداد، حروف و علامت‌ها رمز عبور را ایمن می‌کند؟
استفاده از حروف بزرگ و کوچک، اعداد و نمادها می‌تواند مفید باشد، اما به‌تنهایی تضمین‌کننده امنیت نیست. رمز عبور باید طولانی، غیرقابل پیش‌بینی و منحصربه‌فرد باشد. حتی رمزهایی مانند Password123! نیز به دلیل قابل پیش‌بینی بودن انتخاب مناسبی نیستند.
آیا باید رمز عبور خود را مرتب تغییر دهیم؟
خیر. تغییر دوره‌ای رمز عبور بدون وجود نشانه‌ای از افشای اطلاعات ضروری نیست. اما در صورت لو رفتن رمز، مشاهده ورود مشکوک یا احتمال دسترسی غیرمجاز باید فوراً آن را تغییر دهید.
