برای خواندن کتابها و مجلات مختلف، میتوان از روشهای گوناگونی کمک گرفت و اصول تندخوانی نیز در این زمینه مؤثر هستند. این اصول و تکنیکها برای داوطلبان کنکور سراسری یا آزمونهای دیگر بسیار مفیدند، چرا که کمک میکنند در بازه زمانی کوتاه حجم زیادی از مطالب علمی را مطالعه کنند. حتی مترجمانی که قصد دارند کتابی را به زبان دیگری ترجمه کنند، از این تکنیکها برای تسریع کار بهره میبرند.

تندخوانی چیست؟
منظور از تندخوانی، مطالعه جملات و کلمات کتاب و به خاطر سپردن آنها در بازه زمانی کوتاهتر است. افرادی که اصول تندخوانی برای کنکور یا امور دیگر را فرا میگیرند، تا سه برابر سریعتر از افراد عادی مطالب را یاد خواهند گرفت. افراد با تقویت مهارت تندخوانی، ناخودآگاه توانایی مدیریت زمان را نیز در خود افزایش میدهند. در این صورت در هر دقیقه مشغول مطالعه، یادگیری و افزایش دانش خود خواهند بود.
تندخوانی و اصول اولیه آن
با استفاده از تندخوانی میتوان میزان بهرهوری در مطالعه را ارتقا داد. برای نمونه، در هر دقیقه افراد عادی میتوانند حدود ۲۵۰ کلمه مطالعه کنند، اما کسانی که به اصول تندخوانی مسلط هستند، همین مقدار متن را در نیمی از زمان میخوانند. البته اگر قصد دارید کتابهای غیر درسی یا متفرقه بخوانید، نیازی نیست لذت مطالعه را فدای سرعت کنید. اما در صورتی که به دنبال موفقیت تحصیلی مانند قبولی در کنکور یا آزمونهای زبان خارجی باشید، این روشها برای شما مناسباند. برای رسیدن به این هدف میتوانید از روشهای زیر کمک بگیرید:
- آموزش ذهن
- تقویت تمرکز
- آموزش چشم
حال سؤال اینجاست که برای عملی کردن هر یک از تمرینها و تاکتیکهای بالا، چگونه باید عمل کرد. در ادامه اصول اجرای آنها را توضیح میدهیم.
آموزش مغز؛ آغاز مسیر تندخوانی
برای این کار باید کتابی تازه را انتخاب کنید، چرا که مطالعه کتابهای قبلاً خواندهشده تأثیر این تکنیک را کاهش میدهد. سپس شروع به مطالعه متون کنید؛ البته تنها در ذهن خود و بدون بیان آنها. مغز شما در این حالت تکتک کلمات را پردازش میکند. باز هم تأکید میکنیم که مطالب را نباید با صدای بلند بخوانید. در این فرآیند باید به دنبال «طلا در معدن» باشید؛ یعنی از کلمات بیاهمیت عبور کرده و روی واژگان کلیدی و مهم تمرکز کنید.
تقویت تمرکز
اگر بهدرستی مطالعه کنید، ذهن شما اقدام به تصویرسازی خواهد کرد. بنابراین باید با دقت مطالب را بخوانید و تلاش کنید آنها را بهصورت تصویری در ذهن خود ذخیره کنید. به عنوان مثال، اگر درباره سنتز پروتئین در کتاب زیستشناسی مطالعه میکنید، سعی کنید مراحل آن را در قالب تصویر در ذهن تداعی کنید تا یادگیری شما عمیقتر شود. در صورت نداشتن تمرکز کافی، مطالعه برایتان خستهکننده خواهد بود و احتمالاً زود از ادامه آن صرفنظر میکنید.
آموزش چشم
بهتر است چشمان خود را با تمرینهای ساده برای مطالعه تقویت کنید و این کار را در محیطی با نور کافی انجام دهید. این سه مورد (آموزش ذهن، تمرکز و آموزش چشم) ارکان اصلی تندخوانی هستند که شما را برای گامهای تخصصیتر آماده میسازند.
روشهای تخصصیتر تندخوانی
برای افزایش بهرهوری مطالعه میتوانید از روشهای زیر استفاده کنید:
- کوتاه کردن سطرها: میتوانید از وسط سطرها شروع به خواندن کنید. مطمئن باشید چشمهای شما این قابلیت را دارند که علیرغم تمرکز بر مرکز متن، اطراف آن را نیز تشخیص دهند.
- خطبردن با انگشت یا قلم: در این حالت چشم شما از این سو به آن سو پرش نخواهد داشت، بلکه مسیر انگشت یا خودکار را دنبال میکند و در نتیجه کیفیت مطالعه افزایش مییابد.
- زمانبندی و برنامهریزی: خود را در محدودیت زمانی قرار دهید تا نهایت استفاده را از وقت ببرید. با این روش، به مرور عادت میکنید که از زمان به بهترین شکل بهره بگیرید.










