حتما شما هم دیده اید که در مناسبت های مختلف; مانند شب یلدا و …، خانواده ها دور هم جمع می شوند و به حافظ خوانی روی می آورند. به بیان بهتر شعر این شاعر بلندآوازه ایرانی، بهانه مناسبی برای گردهم آمدن خانواده های ایرانی می باشد. اما یک حقیقت تلخ این است که بسیاری از ما هیچ درکی از شعر حافظ نداریم و اصلا نمی دانیم که این اشعار را می بایست به چه صورت خواند؟ شاید افرادی بتوانند این اشعار را مطالعه کنند، اما درکی از معنا و مفهوم آن نداشته باشند. در این مطلب قرار است به صورت گام به گام درباره حافظ خوانی و اصول آن توضیحات کاملی را خدمت شما ارائه کنیم. اگر شما هم به ادبیات غنی فارسی و اشعار شاعران بلندآوازه از جمله حافظ علاقه دارید، این مطلب برای شماست. پس تا پایان همراه ما باشید.
آموزش حافظ خوانی و گام های آن
آیا شما هم از اینکه دیوان حافظ در کتابخانه شما خاک می خورد، ناراحتید؟ در این قسمت قرار است شما را با گام هایی برای حافظ خوانی هرچه بهتر آشنا کنیم. با ما همراه باشید.
انتخاب متن خوانا ; گاهی بلند برای حافظ خوانی صحیح
تمام تلاش خود را بکار بگیرید تا متنی خوانا را تهیه کنید. این متن باید از حروف تایپی و درشت برخوردار باشد. علی رغم اینکه هنر خوشنویسی در ایران نسبتا محبوب است، اما کلمات غیرمعمول را حتی با فونت استاندارد هم نمی توان خواند! چه برسد به فونت هایی که فانتزی هستند و متونی که با پیچ و تاب نوشته شده اند.
خواندن را نصفه و نیمه رها نکنید!
یادتان باشد که حتی الامکان وسط خواندن اشعار حافظ گیر نکنید! این مورد اصلی ترین نکته ای است که در این مسیر باید درنظر داشته باشید. نیاز به توضیح نیست که شما با یک چیز کلی سر و کار دارید، بنابراین نباید به خاطر جزئیات سخت، قیمت کل اثر ادبی را بزنید. یک یا دو لغت سبز، نباید سبب دلسردی و دوری شما از این اشعار غنی از مفهوم شوند. آیا هنگام دیدن یک فیلم به زبان اصلی، با دیدن اولین لغت ناآشنا دست از دیدن ادامه فیلم می کشید؟
هنگام حافظ خوانی ریتم متن را پیدا کنید
بسیاری از افراد هنگام خواندن متون کلاسیک ممکن است نتوانند متوجه شوند که جمله کی قرار است تمام بشوند! چه برسد به اینکه قرار باشد یک شعر را مطالعه کنید! قطعا سختی کار در این صورت بیشتر می شود. در این آثار ادبی به ناچار جای عناصری جمله به هم ریخته و برای پیدا کردن فاعل یک فعل کارتان سخت می شود. اما هنگامی که با وزن و ریتم حافظ خوانی کنید، خودتان خواهید فهمید که چه زمانی قرار است مکث داشته باشید.
برای حافظ خوانی، به ترکیب کلمات دقت کنید
شاید بسیاری از افراد بعد از خواندن یک بیت درباره معنی آن کنجکاوی کنند. اما این را بدانید که شعر وظیفه دارد حس لذت را مخاطب القا کند. بنابراین نیازی نیست که بلافاصله بعد از خواندن هر جمله از خودتان بپرسید که معنی این بیت چیست؟ بجای آن می توانید از تشبیهات، استعاره ها و سایر عناصری که به صورت خلاقانه در شعر دیده می شوند، لذت ببرید!
از روی محتوای آموزشی تقلب کنید
بسیاری از اساتید زبان و ادبیات فارسی را می توان یافت که پیش از شما حافظ خوانی را استارت زده اند. برای نمونه می توان به افراد بزرگ نظیر مرحوم محمد جعفر محجوب و البته علی موسوی گرمارودی اشاره کرد. البته که احمد شاملو هم باید به لیست افراد مذکور اضافه شود. اگر باوجود نکات آموزشی مختلف، بازهم از خواندن اشعار حافظ ناامید هستید، می توانید از فایل های حافظ خوانی اساتید بزرگ را در تلفن همراه خود ذخیره کنید و در زمان مناسب به آن ها گوش کنید.
پیداکردن نقطه مرکزی ; بخش مهم حافظ خوانی
داستان ها و شعر های مختلف ادبیات پارسی به طور معمول درباره موضوع خاصی نوشته شده اند. برای ارتباط گرفتن با اثر ادبی، بهترین کار این است که نقطه مرکزی یا همان موضوع اصلی شعر پیدا شود.
برای حافظ خوانی بهتر، ماجرا را شخصی کنید!
برای پیداکردن درک بهتر از سروده های حافظ، می توانید آن ها را به حالات شخصی و داستان های زندگی خودتان تعمیم بدهید. کمی تمرین کنید، خودتان خواهید فهمید که می توانید برای بسیاری از این ابیات، مصادیق آشنا پیدا کنید.
کمی فکر کنید!
شاید بسیاری از ابیات به گونه ای باشند که تنها یک معنی برای آن ها می توان درنظر گرفت. اما این را بدانید که این قاعده درباره اشعار حافظ صدق نمی کند. این ابیات فاخر، هریک دارای لایه ها و معانی متعدد هستند. هنگام کشف یک معنی، خواهید دید که معانی دیگری هم کشف می شوند. برای ابیات حافظ، فردی ممکن است تفسیر عرفانی معنی کند و دیگری آن را از دیدگاه مادی گرایانه معنی کند. بنابراین با خواندن شعر، آن را در ذهن نگه داشته و آن را با خود تکرار کنید.
از اشعار در مجالس خود استفاده کنید
برای لذت بردن از شعر حافظ، یکی از بهترین ایده ها این است که آن را در جمع دوستان بخوانید. هنگام صحبت های خود در جمع دوستان، یک بیت یا مصرع را لابلای صحبت های خود بیان کنید. این کار سطح و کلاس کلام شما هم بالاتر می رود.
از کتاب های کمکی استفاده کنید
هنگامی که این مراحل را طی کنید، به مراتب رفته رفته صمیمیت شما با حافظ افزایش پیدا کرده و با افزایش صمیمیت، تلاش شما برای فهم بیشتر اشعار افزایش خواهد یافت. تازه در این صورت می توانید کشف کنید که بین تصحیح های مختلف چه تفاوت هایی وجود دارند.
