نقد کتاب ابله داستایوفسکی

بدون شک ابله را می توان یکی از چهار اثر شناخته شده فئودور داستایوفسکی دانست. این اثر ادبی ابتدا سال ۱۸۶۹ منتشر شد و در آن داستان شاهزاده میشکین روایت می شود. او نزد شخصیت های این کتاب، به دلیل داشتن شخصیت ساده و دور از نیرنگ، به “ابله” شهرت دارد. رفته رفته او می بیند که گرفتار فریب و نیرنگ بسیار شده است و …

خلاصه ای از داستان ابله

شروع داستان کتاب ابله با بازگشت شاهزاده میشکین به روسیه بعد از سالهای بسیار گره خورده است. او به بیماری صرع مبتلا است و مدت زمان بسیاری تحت مراقبت پزشکان بوده است. علی رغم برخورداری از بیماری، شاهزاده فردی مهربان است که تمام تلاش خود را برای رفاه دیگران می کند. به دنبال رسیدن وی به روسیه، توسط خانواده اپانچین پذیرفته می شود. این خانواده شدیدا به شخصیت غیرمعمول شاهزاده علاقه مند شده و می خواهند وی را با طبقات بالای جامعه آشنا کنند.

میشکین سریعا دل به دو زن به نام های ناستاسییا فیلیپوونا و آگلایا اپانچینا می بازد. ناستاسیا زنی است با چهره ای زیبا که گذشته ای تاریک، وی را تسخیر کرده است. وی در دوراهی عشق به میشکین و همچنین مردی قدرتمند به نام روگوژین سردرگم شده است. از سوی دیگر آگلایا زنی جوان و باهوش بوده که به سمت صداقت میشکین کشیده شده است. اما نسبت به ساده لوحی وی، نوعی گارد را نیز داراست.

رفته رفته رابطه بین میشکین، ناستاسیا و آگلایا پیچیده تر شده و شاهزاده بین عشقش به دو شخصیت زن، سردرگم می شود. وی تلاش می کند بین احساسات خود و اخلاقیات خود هماهنگی برقرار کند. با این حال دو کاراکتر زن; یعنی ناستاسیا و آگلایا درگیر یک دشمنی تلخ می شوند که زمینه را برای نابودی هردو فراهم می کند و …

مضامین و نماد های کتاب ابله

داستایوفسکی در کتاب ابله، شبکه ای پیچیده از نماد ها و مضامین مختلف را درهم آمیخته است. یکی از اصلی ترین این موارد، رقابت بین خیر و شر می باشد. میشکین را می توان شخصیتی مشابه مسیح دانست که چندین ویژگی باارزش انسانی را درخود جای داده است. عشق، دلسوزی و بخشش از مهم ترین این ویژگی ها هستند. اما وی به صورت مداوم دربرابر افرادی قرار می گیرد که قصد دارند وی را با حسادت، غرور و … هدایت کنند.

کاراکتر های کتاب ابله

کتاب ابله بدلیل برخورداری از شخصیت های بسیار شناخته می شود. هریک از این کاراکتر ها در داستان نقش کلیدی را بازی می کنند. قهرمان داستان همان شاهزاده میشکین است که مردی مهربان و دلسوز می باشد. البته روحیات کودکانه و ساده لوحانه خود را نیز داراست. ناستاسیا فیلیپوونا نیز شخصیت  پیچیده ایست که در یک دو راهی عاشقانه قرار گرفته است.

 آگلایا اپانچینا نیز زنی جوان است که شیفته صداقت شاهزاده شده است. از دیگر کاراکتر های کتاب ابله داستایوفسکی می توان به ژنرال اپانچین اشاره کرد. وی یکی از اعضای متمول و بانفوذ کشور روسیه است که جذب میشکین شده است. لبدف هم یک تاجر فریب کار است که مداوما درحال نقشه کشیدن برای دیگران است.

اهمیت فرهنگی و تاریخی کتاب ابله داستایوفسکی

همانطور که گفتیم این اثر را می توان یکی زا بزرگترین آثار داستایوفسکی دانست. این اثر ادبی روی فرهنگ روسیه تاثیر مهم داشته و بدلیل کاوش در مفاهیم پیچیده اخلاقی و …، اثری محبوب تلقی می شود. این کتاب، ایده بسیاری از کارگردانان فیلم ساز بوده و به زبان های مختلفی ترجمه شده است. از سوی دیگر کتاب ابله را بدلیل تاثیر مهمی که روی ادبیات مدرن گذاشت، می شناسند. بسیاری از مضمون های این کتاب بعدها توسط نویسندگان دیگر از جمله فرانتس کافکا بکارگرفته شدند.

نقاط قوت رمان ابله

مهم ترین نکات مثبتی که در وصف این کتاب می توان ذکر کرد، به شرح زیرند:

• طرح پیچیده و چندلایه : ساختار پیچیده کتاب سبب می شود که مخاطب تا انتهای داستان، نویسنده را همراهی کند.
• شخصیت های خاص : کاراکتر های کتاب ابله را می توان از خاطرانگیزترین اشخاص ادبیات دانست. میشکین عمیقا دلسوز است و ناستاسیا کاراکتری پیچیده دارد.
• برخورداری از مضامین پیچیده : طیفی از مضامین مختلف از خیر و شر، جنگ بین عقل و احساس و … در این کتاب دیده می شوند.

نقاط ضعف کتاب ابله

برخی از خوانندگان ممکن است سرعت پیشرفت واقع کتاب را آهسته بدانند. داستان طرحی پیچیده دارد و بدلیل برخورداری اشخاص پیچیده، بسیار کند پیش می رود. همچنین برای انتقال مضامین مختلف، کتاب ابله بیش از اندازه به دیالوگ هایش متکی است. برخی از خوانندگان ممکن است برخورداری از دیالوگ های بسیار را یک ویژگی خسته کننده تلقی کنند.