ارنستو چه گوارا، انقلابی نامدار آمریکای لاتین، با زندگی پرفرازونشیب و مرگی بحثبرانگیز شناخته میشود؛ چهرهای که با عکس معروفش و سخنرانی اش در سازمان ملل به یک نماد جهانی تبدیل شد.
بیوگرافی ارنستو چه گوارا
قصد داریم نگاهی جامع اما خلاصه به زندگی و اندیشه های ارنستو چهگوارا، یکی از تأثیرگذارترین چهرههای سیاسی و انقلابی قرن بیستم داشته باشیم؛ شخصیتی که نامش با مبارزه، آزادیخواهی و مقاومت در برابر استبداد گره خورده است. از تولد و تحصیلات تا باورها، زندگی خانوادگی، نقش او در انقلابها و سرانجام مرگش، بخشهای مختلفی از این بیوگرافی را تشکیل میدهند که در ادامه بهصورت دقیقتر به آنها پرداخته میشود.
چه گوارا که بود؟
ارنستو چه گوارا به انگلیسی Che Guevara، یکی از برجستهترین نمادهای آزادیخواهی و مبارزه با استبداد و ظلم اقتصادی بود. او در انقلابهایی همچون کوبا، کنگو و بولیوی حضوری فعال داشت و تأثیری بیچون و چرا بر سرنوشت این جنبشها گذاشت. ارنستو رافائل دولا سرنا که بعدها با نام چهگوارا شناخته شد، در ۱۴ ژوئن ۱۹۲۸ در شهر روساریو در آرژانتین چشم به جهان گشود.
القاب چه گوارا
چه (che) که در زبان عامیانه آرژانتینی به معنای رفیق یا هی است، همراه با نام فوسر از شناختهشدهترین القاب ارنستو چه گوارا محسوب می شوند.
خانواده چه گوارا
پدر چه گوارا از تبار ایرلندی و مادرش از اسپانیا بود و او در این خانواده چندفرهنگی در شهر روساریو آرژانتین متولد شد.
ازدواج چه گوارا
چهگوارا در طول زندگی کوتاه خود دو بار ازدواج کرد؛ همسر اولش هیلدا گادا آکوستا و همسر دومش آلیدا مارچ بود.
فرزندان چه گوارا
ارنستو چهگوارا در طول زندگی خود پنج فرزند داشت و از میان آنها، تنها نام آلیدا گوارا مارچ به طور مشخص در منابع ذکر شده است؛ او نخستین دختر از چهار فرزند حاصل ازدواج چهگوارا با همسر دومش بود و اکنون ۶۵ سال دارد.
تحصیلات چه گوارا
ارنستو چهگوارا در کودکی با بیماری آسم دست و پنجه نرم میکرد، موضوعی که باعث شد دیرتر از همسن و سالان خود تحصیلات ابتدایی را آغاز کند. با این حال، او در ادامه مسیر تحصیلی خود موفق شد رشته پزشکی را در دانشگاه بوینس آیرس به پایان برساند.
دین چه گوارا
اگرچه ارنستو چهگوارا در خانوادهای کاتولیک به دنیا آمد، اما در بزرگسالی گرایشی به دین خاصی نداشت و باورهای او بیشتر بر پایه مارکسیسم و ایدئولوژی انقلابی شکل گرفت و زندگیاش رویکردی سکولار داشت.
شغل چه گوارا
چهگوارا پس از پایان تحصیلات پزشکی، فعالیت حرفهای خود را در گواتمالا آغاز کرد و در مراکز درمانی ویژه مراقبت از بیماران جذامی به ارائه خدمات پزشکی پرداخت.
کتاب چه گوارا
در طول زندگی فعال خود در کوبا، چهگوارا چندین اثر مهم نوشت که از جمله معروف ترین آنها میتوان به کتاب راهنمای جنگ چریکی و خاطرات موتور سیکلت اشاره کرد.
چهگوارا در میان مردم کوبا چهرهای محبوب و دوست داشتنی داشت؛ با اینکه پزشک بود و مسئولیت های سیاسی و اداری مهمی بر عهده داشت، همچنان وقت خود را به طور داوطلبانه در مزارع نیشکر صرف کمک به کشاورزان و کارگران میکرد.
شروع مسیر مبارزاتی و فکری چهگوارا
در دوران دانشجویی، چهگوارا به همراه یکی از دوستانش سفری را آغاز کرد که نقطه عطفی در شکلگیری دیدگاهها و ایدئولوژی او شد. اگرچه هدف اولیه این سفر تفریح بود، اما مواجهه با فقر و محرومیت در نقاط مختلف آمریکای جنوبی، انگیزهای قوی برای مبارزه با نابرابری و استثمار در او ایجاد کرد.
چه گوارا و فیدل کاسترو
در سال ۱۹۵۶، چه گوارا در مکزیک با فیدل کاسترو رهبر جنبش کوبا آشنا شد و این ملاقات جرقهای برای ورود او به این انقلاب بود. پس از آن، او بهعنوان فرمانده و مشاور نظامی، نقش مهمی در این موفقیت ایفا کرد.
چه گوارا و دیکتاتوری باتیستا
در سال ۱۹۵۹، چهگوارا همراه با فیدل کاسترو موفق شدند رژیم باتیستا را سرنگون کنند. پس از پیروزی انقلاب، فیدل کاسترو رهبری کوبا را بر عهده گرفت و چهگوارا نیز به سمت ریاست بانک مرکزی و مدیریت وزارت صنایع منصوب و در اداره امور کشور فعال شد.
چه گوارا و انقلاب کنگو
در سال ۱۹۶۵، چهگوارا برای حمایت از انقلابیون سیمبا به کنگو رفت و به عنوان فرمانده چریک آموزشهای نظامی ارائه داد، اما ضعف رهبری و کشته شدن پاتریس لومومبا باعث شکست این تلاش شد. امنیت او نیز به دلیل آگاهی سازمان سیا در خطر قرار گرفت و پس از هفت ماه، به طور مخفیانه به کوبا بازگشت.
چه گوارا و بولیوی
ارنستو با تغییر هویت و ظاهر وارد بولیوی شد تا مبارزهای برای آزادی آغاز کند، اما فقدان حمایت حزب کمونیست، کمبود منابع و نیروی ناکافی باعث شد تلاشهای او با شکست مواجه شود و نتواند در این کشور پیروزی کسب کند.
علت مرگ چه گوارا
در ۷ اکتبر ۱۹۶۷ و پس از لو رفتن مخفیگاهش توسط یک خبرچین، نیروهای ارتش بولیوی با همکاری سیا چهگوارا را مجروح و بازداشت کردند. او با وجود شکنجه، حاضر به اعتراف نشد و در نهایت به دستور رئیسجمهور بولیوی اعدام شد؛ مرگی که با چندین گلوله رقم خورد. گفته می شود آخرین جملهاش پیش از شلیک، به نمادی از شجاعت و ایستادگی بدل شد که چنین گفت:
میدانم . برای کشتن من آمده ای. شلیک کن بزدل . تو یک مرد را میکشی.
پس از انتشار خبر، در کوبا عزای عمومی اعلام گردید.
قبر چهگوارا
پیکر چهگوارا پس از کشته شدن، ابتدا بهطور پنهانی در بولیوی دفن شد، اما سال ها بعد بقایای او شناسایی و در سال ۱۹۹۷ به کوبا منتقل گردید. آرامگاه او اکنون در شهر سانتا کلارا قرار دارد و به یکی از نمادهای تاریخی و انقلابی این کشور تبدیل شده است.
زیباترین سخنان ماندگار چه گوارا
در ادامه چند جمله تأثیرگذار از این انقلابی بزرگ آورده شده است که نگاه و فلسفه او را نشان میدهد:
اگر با دیدن هر بی عدالتی بدنت از خشم به لرزه می افتد . پس یکی از رفقای من هستی.
من آزادی بخش نیستم. آزادی بخش وجود ندارد . مردم هستند که خود را آزاد می کنند.
به دنیا نیامدهام که در سنین پیری بمیرم.
در آرژانتین زاده شدم، در کوبا جنگیدم و در گواتمالا آموختم که چگونه یک انقلابی باشم.
به یاد می آورم امید به آینده . اندوه آدمی را می شوید. همه چیز در حال تکامل است. قاعده قصه همین است. حلاوت حیات و ترانه هستی همین است.
سخنرانی دو کلمه ای چگوارا در سازمان ملل
کوتاهترین سخنرانى تاریخ متعلق به چگواراست که گفت:”یا میهن یا مرگ.” و همین جمله معروف چگوارا در سازمان ملل لقب گرفت.
