همه ما نام صداق هدایت را شنیده ایم! نویسنده که شاید بیشتر از آثارش، با پایان ناامیدکننده زندگی اش برسرزبان ها افتاده است. کتاب بوف کور مشهورترین اثر این نویسنده شناخته شده است که تاحدود زیادی طرزفکر وی را مشخص می کند. کتابی که موضوعی غیرمعمول داشته و تا مدتها نوجوانان این مملکت امکان خواندن آن را نداشتند. باوجود اینکه هنوز هم حدود هشت دهه از انتشار این کتاب می گذرد، اما بازهم بسیاری از افراد بحث و جدل های خاصی را درباره کتاب بوف کور دارند.
کتاب بوف کور و معرفی آن
در این کتاب داستان مردی روایت می شود که در تنهایی و انزوا سر می کند. او که فردی روشن فکر و علاقه مند به هنر می باشد، بحران روحی و مصرف مواد مخدر مخلتفی را متحمل شده و درگیر توهمات شده است. به طوری که خواننده کتاب حتی توانایی تشخیص واقعیت از دروغ را هم دارا نیست. بوف کور را می توان مصداقی از دروغ های معنوی دانست. به طوری که روایت کننده داستان تدریجا در وادی دیوانگی فرورفته و جنون را بیشتر و بیشتر تجربه می کند.
این اثر را می توان نوعی اثر سورئال دانست که مملو از نماد ها و کدهای رمزآلود است. به طوری که منتقدان ادبی هنوز هم به دنبال رمزگشایی از این کد ها هستند. این نماد های عجیب همراه ها با تصویرسازی های مبهوت کننده، فضایی شدیدا غیرمعمول را خلق می کنند. برای نمونه می توان به نمادی چون جغد اشاره کرد که در تیتر اثر هم دیده می شود. بوف به معنای جغد می باشد، اما اینکه چرا نام کتاب بوف کور است، هنوز هم برای بسیاری جای سوال است. عده ای تصور می کنند که مولف کتاب از نویسنده ای بلژیکی به نام فرانتس هلنس الهام گرفته است. هلنس را می توان از رهبران جریان سورئال دانست.
خلاصه کتاب بوف کور
در این کتاب، داستان زندگی یک نقاش گوشه گیر روایت می شود که سالیان سال است با نقاشی تصویری تکراری زندگی را سر می کند. در این اثر نقاشی، دختری با جامه سیاه دیده می شود که گل نیلوفری را بدست گرفته و آن را به پیرمردی تکیه کرده بر درخت هدیه می کند. البته بین این دو شخص، یک جوی آب دیده می شود که سبب ایجاد فاصله بین آن ها شده است. همین تابلوی نقاشی اصلی ترین عنصر کتاب است که بسیاری از بخش های داستان حول محور آن می باشد.
نقاش منزوی ناگهان در روز سیزده بدر منظره نقاشی اش را در دنیای واقعیت می بیند. یعنی دختری را در عالم واقعیت می بیند که گل به دست بوده و قصد دارد شاخه ها نیلوفر را به پیرمردی تکیه کرده به درخت اعطا کند. همین صحنه، باعث دلباختگی نقاش به دختر می شود. او هرطور شده سعی می کند که خود را آماده رسیدن به آن بانو کند، اما نمی داند که کمی بعد دختر را در آستانه منزل خود خواهد دید.
نقاش که از حضور دختر در آستانه خانه خود شگفت زده می شود، می بیند که این مهمان به داخل خانه بدون هیچ صحبتی قدم می گذارد و به سمت تخت خواب می رود. اما نکته عجیب این است که نقاش متوجه می شود که دختر نخوابیده، بلکه فوت کرده است. به همین دلیل وجود دختر را از نامحرم حفظ کرده و آن را برای خود همیشگی و جاودانه می کند. سپس پیکر این دختر را قطعه قطعه کرده و …
نقد کتاب بوف کور
بوف کور را می توان اثری نمادین دانست که با برخورداری از نماد های بسیار، رگه هایی از هستی شناسی را هم داراست. نویسنده شناخته شده کتاب، تمام تلاش خود را بکارگرفته تا نگاه فلسفی اش را به مخاطب نشان بدهد. درصورتی که در ساختار و نوع روایت صادق هدایت عمیق شوید، خودتان پی می برید که به آثار نویسندگانی مانند ادگار آلن پو و ساتر به طور ویژه ای توجه داشته است. از دیگر شاخصه های شناخته شده کتاب بوف کور می توان به ترس، وهم، ناامیدی، صراحت در کلام و … اشاره کرد. بسیاری از معتقدان ادبی این ادعا را مطرح می کنند که این اثر، برترین رمان معاصر ادبیات فارسی تلقی می شود.
