ماه کامل ژوئن که با نام ماه توتفرنگی (Strawberry Moon) شناخته میشود، شامگاه ۸ تیر ۱۴۰۵ (۲۹ ژوئن ۲۰۲۶) یکی از زیباترین جلوههای آسمان شب را به نمایش میگذارد. این ماه برخلاف بسیاری از ماههای کامل، در پایینترین و جنوبیترین نقطه آسمان طلوع میکند و بهآرامی در نزدیکی افق حرکت میکند؛ پدیدهای که آن را به یکی از جذابترین رویدادهای نجومی سال تبدیل کرده است.
چرا ماه توتفرنگی خاص است؟
ویژگی اصلی ماه توتفرنگی این است که در نیمکره شمالی، از جمله ایران، بسیار نزدیک به افق دیده میشود. این ماه از جنوبیترین نقطه افق شرقی طلوع کرده و برخلاف ماههای کامل زمستان، ارتفاع زیادی در آسمان نمیگیرد. همین موضوع باعث میشود ماه بزرگتر، درخشانتر و چشمگیرتر از حالت معمول به نظر برسد.
راز چرخه ۱۸.۶ ساله ماه
یکی از دلایل جذابیت این پدیده، ارتباط آن با چرخه ۱۸.۶ ساله انحراف مدار ماه است. در این چرخه، محل طلوع و غروب ماه بهتدریج تغییر میکند و هر ۱۸ سال و حدود ۷ ماه، به بیشترین میزان خود میرسد.
در این دوره، ماه پایینترین مسیر ممکن را در آسمان طی میکند؛ اتفاقی که پس از این، تا دهه ۲۰۴۰ میلادی دوباره با همین شدت تکرار نخواهد شد.
رنگ نارنجی یا طلایی ماه توتفرنگی به خود ماه ارتباطی ندارد. این رنگ به دلیل عبور نور ماه از لایههای ضخیم جو زمین هنگام طلوع ایجاد میشود. با بالا آمدن ماه، این رنگ بهتدریج از بین میرود و ماه دوباره سفید و درخشان دیده میشود.
بهترین زمان تماشای ماه توتفرنگی
بهترین زمان برای مشاهده این پدیده، همزمان با غروب خورشید در شامگاه ۸ تیر ۱۴۰۵ (۲۹ ژوئن ۲۰۲۶) است. برای دیدن منظرهای تماشایی، مکانی با افق باز مانند ساحل، دشت، ارتفاعات یا مناطق دور از آلودگی نوری انتخاب کنید. رنگ نارنجی ماه معمولاً تنها ۲۰ تا ۳۰ دقیقه پس از طلوع قابل مشاهده است.
ماه توتفرنگی تنها یک ماه کامل معمولی نیست، بلکه ترکیبی از موقعیت ویژه مدار ماه، زاویه تابش خورشید و شرایط جوی است که منظرهای کمنظیر در آسمان شب خلق میکند. اگر فرصت تماشای آن را از دست ندهید، یکی از زیباترین رویدادهای نجومی سال را از نزدیک تجربه خواهید کرد.
